Waarom slim en druk geen tegenstrijdigheid is: Hoogbegaafd en ADHD
- tessroggeman
- 19 jul 2025
- 2 minuten om te lezen
“Ik snap er niets van. Ze is zo slim, maar ze doet zo chaotisch.”
“Ze heeft zo veel in haar mars, maar vliegt van het ene naar het andere.”
Voor veel ouders van kinderen met AD(H)D én een hoge intelligentie klinkt dit pijnlijk bekend. Alsof slimheid en druk gedrag niet samen kunnen bestaan. Alsof het één het ander zou moeten uitsluiten. Maar dat is een hardnekkige mythe.
Hoogbegaafd en ADHD: geen paradox, maar een complex profiel
In de praktijk zie ik ze vaak: kinderen die uitblinken in taal, redeneren of creatief denken, maar ondertussen geen seconde stil kunnen zitten, alles vergeten of eindeloos uitstelgedrag vertonen. En ouders die zich afvragen: "Is mijn kind nu gewoon slim, of is er méér aan de hand?"
Het antwoord? Beide kunnen waar zijn.
Een kind dat cognitief sterk (hoogbegaafd) functioneert, maar ook kenmerken van AD(H)D vertoont, heeft een zogenaamd dubbel bijzonder profiel. Het is geen zeldzaamheid. Maar het wordt wél vaak verkeerd begrepen, thuis én op school.
Prikkelgevoeligheid: het turbo-brein in actie
Hoogbegaafde kinderen én kinderen met AD(H)D delen opvallend veel kenmerken:
snel denken
intense emoties
behoefte aan autonomie
moeite met saaiheid
gevoelig voor onrecht
sterk rechtvaardigheidsgevoel
en… een overactieve binnenwereld.
Volgens de theorie van Dabrowski (1972) komt dit door overexcitabilities – verhoogde gevoeligheid op verschillende domeinen, zoals intellectueel, emotioneel, zintuiglijk en motorisch. Bij kinderen met een dubbel profiel staan die gevoeligheden allemaal tegelijk aan. Het resultaat? Een hoofd dat nooit stil staat en een lijf dat moeilijk stil kán staan.
Druk gedrag is dus geen teken van tekortkoming, maar van intensiteit.
Wat zie je als ouder?
Een kind dat duizend vragen stelt en geen rust vindt
Creativiteit én chaos in één
Perfectionisme én uitstelgedrag
Onvermoeibaar praten, bewegen, denken
Slaapproblemen, driftbuien of emotionaliteit na school
Je kind is niet té veel. Het is gewoon… intens. En dat vraagt om een andere aanpak.
Wat zegt de wetenschap?
Onderzoek toont aan dat kinderen met een dubbel profiel (hoogbegaafd
+ ADHD) vaak onder hun potentieel presteren. Ze voelen zich “anders”, missen aansluiting en worden vaak onterecht bestempeld als lui, ongemotiveerd of lastig (Silverman, 2013; Webb et al., 2005). Terwijl ze net méér sturing nodig hebben in hun executieve functies, emotieregulatie en zelfbeeld.
Wat helpt dan wél?
Begrip: Zie het gedrag niet als onwil, maar als onvermogen.
Structuur mét ruimte: Bied kaders, maar laat keuzes toe.
Voorspelbaarheid: Rust in de dagstructuur geeft rust in het hoofd.
Uitdaging op maat: Voorkom verveling, stimuleer verdieping.
Zorg voor decompressie: Je kind heeft na school rust én expressie nodig (spel, beweging, creativiteit).
Tot slot: je staat er niet alleen voor
Als ouder van een kind dat tegelijk slim én druk is, wandel je vaak tussen twee werelden. De mensen die je kind als briljant zien, snappen zijn worsteling niet. En zij die zijn druk gedrag zien, vergeten hoe gevoelig en slim hij is.
Daarom maakte ik de mini-cursus “Help! Mijn kind is slim én druk”. Voor ouders zoals jij. Je ontdekt hoe je het dubbele profiel herkent, hoe je rust brengt in het dagelijks leven, en hoe je je kind kan helpen floreren – thuis én op school.
Je hoeft het niet perfect te doen. Maar je mag wél goed geïnformeerd zijn.
Opmerkingen